پایگاه اطلاع رسانی دریا و نفت: بازار جهانی نفت در هفته گذشته بیش از هر چیز تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه، وضعیت تردد نفتکشها در تنگه هرمز و دریای سرخ و اخبار مربوط به مذاکرات برای کاهش تنشها قرار داشت. قیمت نفت در ابتدای هفته با انتشار سیگنالهایی درباره احتمال کاهش تنشها سقوط کرد، اما با ادامه اختلال در مسیرهای صادراتی و افزایش تردیدها درباره بازگشت جریان عادی نفت، روند قیمتها تغییر کرد.
دوشنبه ۱۲ مرداد؛ نفت زیر فشار کاهش ریسک ژئوپلیتیک
قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه با افتی سنگین مواجه شد. بهای نفت خام برنت دریای شمال چهار دلار و ۴۹ سنت، معادل ۵.۱۱ درصد، کاهش یافت و به ۸۳ دلار و ۴۴ سنت رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمیدیت آمریکا نیز چهار دلار و ۹۰ سنت پایین آمد و در سطح ۷۹ دلار و ۷۷ سنت معامله شد. عامل اصلی این کاهش شدید، کاهش نگرانیها نسبت به تشدید تنشها در خاورمیانه و افزایش امیدها به کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک بود. قیمت هر دو شاخص نفتی در ماه گذشته بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته بود و بخش قابل توجهی از این رشد ناشی از نگرانی درباره امنیت نفتکشها و احتمال اختلال در عرضه بود. بنابراین، با کاهش این نگرانیها، بخشی از پریمیوم ریسک از بازار خارج شد. در همین حال، اوپکپلاس با لغو روزانه ۱۸۸ هزار بشکه دیگر از کاهش عرضه داوطلبانه برای ماه سپتامبر موافقت کرد. با این حال، محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای کشتیرانی و اختلال در صادرات نفت کشورهای منطقه خلیج فارس باعث شد افزایش عرضه اوپکپلاس اثر محدودی بر بازار داشته باشد.
سهشنبه ۱۳ مرداد؛ هرمز دوباره نفت را بالا کشید
روند بازار در روز سهشنبه تغییر کرد و قیمت نفت بیش از دو درصد افزایش یافت. بهای نفت برنت پس از افت شدید روز دوشنبه، دو دلار و ۲۷ سنت افزایش یافت و به ۸۶ دلار و چهار سنت رسید. وستتگزاس اینترمیدیت نیز یک دلار و ۷۲ سنت بالا رفت و در سطح ۸۲ دلار و شش سنت معامله شد. تداوم اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز مهمترین عامل بازگشت قیمتها بود. اگرچه تولید نفت در خاورمیانه نسبت به پایینترین سطح خود بهبود یافته بود، اما همچنان فاصله معناداری با سطح پیش از آغاز درگیریها داشت. در همین شرایط، بخشی از نفتکشها برای عبور از مناطق پرریسک، مسیر خود را تغییر دادند؛ اقدامی که هزینه و زمان انتقال محمولهها را افزایش میدهد و ریسک عرضه را برای بازار بالا نگه میدارد. به این ترتیب، تنگه هرمز بار دیگر به مهمترین متغیر بازار نفت تبدیل شد؛ مسیری که هرگونه اختلال پایدار در آن میتواند بخش قابل توجهی از عرضه جهانی نفت را تحت تاثیر قرار دهد.
چهارشنبه ۱۴ مرداد؛ امید به مذاکره، نفت را عقب راند
قیمت نفت در معاملات چهارشنبه بار دیگر کاهش یافت. برنت با ۳۲ سنت افت به ۷۹ دلار و چهار سنت رسید و وستتگزاس اینترمیدیت نیز ۵۸ سنت کاهش یافت و در سطح ۷۵ دلار و ۱۹ سنت قرار گرفت. انتظار معاملهگران برای مشخص شدن نتیجه مذاکرات و احتمال رفع اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز، مهمترین عامل فشار بر قیمتها بود. گزارشها درباره تلاش میانجیگران برای پایان دادن به تنشها در منطقه، ریسک ژئوپلیتیک بازار نفت را کاهش داد و باعث شد بخشی از سرمایهگذاران از موقعیتهای خرید خود خارج شوند. با این حال، افت قیمتها چندان پایدار نبود. پایین بودن سطح ذخایر نفتی به این معناست که در صورت شکست مذاکرات یا بروز یک شوک تازه در سمت عرضه، بازار میتواند بار دیگر با جهش قیمت مواجه شود.
پنجشنبه ۱۵ مرداد؛ بازار نفت در انتظار نتیجه مذاکرات
بازار نفت روز پنجشنبه تقریباً بدون تغییر باقی ماند. قیمت برنت با ۹ سنت افزایش به ۷۹ دلار و ۵۴ سنت رسید و وستتگزاس اینترمیدیت نیز پنج سنت رشد کرد و در سطح ۷۵ دلار و ۲۷ سنت معامله شد. احتیاط سرمایهگذاران درباره مذاکرات ایران و عمان بر سر وضعیت تنگه هرمز، بازار را در شرایط انتظار قرار داد. معاملهگران از یک سو به کاهش تنشها و بازگشت عرضه نفت امیدوار بودند و از سوی دیگر، شکننده بودن توافقهای قبلی و نبود اطمینان درباره بازگشت پایدار جریان نفت، همچنان ریسک عرضه را در قیمتها حفظ میکرد. همزمان، افزایش تنشها در دریای سرخ و خلیج عدن نگرانی تازهای برای بازار ایجاد کرد. صادرات نفت کشورهای خلیج فارس نیز در ماه ژوئیه حدود ۴۰ درصد پایینتر از سطح پیش از آغاز درگیریها گزارش شد؛ موضوعی که نشان میدهد اختلال در مسیرهای انتقال نفت همچنان جدی است.
جمعه ۱۶ مرداد؛ نگرانی از عرضه دوباره تقویت شد
قیمت نفت در معاملات روز جمعه افزایش یافت. وستتگزاس اینترمیدیت ۳۵ سنت رشد کرد و به ۷۷ دلار و ۶۴ سنت رسید. برنت نیز ۶۶ سنت افزایش یافت و در سطح ۸۳ دلار و ۱۵ سنت معامله شد. با وجود رشد قیمت در این روز، هر دو شاخص در مسیر ثبت کاهش بیش از هفت درصدی در مقیاس هفتگی قرار داشتند. تردید درباره توافق احتمالی برای بازگشایی تنگه هرمز همچنان مهمترین عامل نوسان بازار بود. سرمایهگذاران در شرایطی قرار داشتند که هر خبر مثبت از مذاکرات میتوانست قیمتها را پایین بیاورد و هر نشانهای از شکست مذاکرات یا تشدید درگیریها، ریسک عرضه را دوباره به بازار بازگرداند. افزایش تنشها در دریای سرخ و نگرانی درباره امنیت مسیرهای کشتیرانی در این منطقه نیز به رشد قیمتها کمک کرد. در همین حال، حمله پهپادی اوکراین به یک پالایشگاه بزرگ روسیه، نگرانیها درباره عرضه جهانی فرآوردههای نفتی و نفت خام را افزایش داد. در کنار ریسکهای ژئوپلیتیک، معاملهگران همچنین در انتظار انتشار گزارش اشتغال آمریکا بودند؛ گزارشی که میتوانست بر چشمانداز سیاست پولی فدرال رزرو و در نتیجه، بر آینده تقاضای جهانی برای سوخت اثر بگذارد.
شنبه ۱۷ مرداد؛ نفت دوباره بالای ۸۳ دلار
قیمت نفت در معاملات روز شنبه نیز افزایش یافت. برنت با رشد حدود ۱.۲۹ درصدی به ۸۳ دلار و ۵۵ سنت رسید و وستتگزاس اینترمیدیت نیز حدود ۱.۱۵ درصد افزایش یافت و در سطح ۷۸ دلار و ۱۸ سنت قرار گرفت. نفت در ابتدای معاملات تحت فشار فروش قرار گرفت و حتی به محدوده ۸۰ دلار نزدیک شد، اما ادامه تردیدها درباره بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت کامل جریان صادرات، مسیر قیمتها را تغییر داد. سرمایهگذاران همچنان نسبت به تحقق توافق میان ایران و آمریکا و بازگشت پایدار جریان نفت از مسیرهای مهم صادراتی اطمینان ندارند. همین مسئله باعث شده است هرگونه خبر درباره وضعیت تنگه هرمز، واکنش سریع بازار را به دنبال داشته باشد. در کنار تحولات ژئوپلیتیک، کاهش ذخایر استراتژیک نفت خام آمریکا نیز مورد توجه بازار قرار گرفت. بر اساس دادههای ارائهشده، این ذخایر به حدود ۳۰۴ میلیون بشکه رسیده که پایینترین سطح از سال ۱۹۸۳ محسوب میشود. سطح پایین ذخایر استراتژیک آمریکا اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا در صورت وقوع شوک تازه در سمت عرضه، ظرفیت بازار برای مقابله با اختلال احتمالی محدودتر خواهد بود و واکنش قیمتها میتواند شدیدتر شود.
هرمز؛ متغیر اصلی بازار نفت
رفتار قیمت نفت در هفته گذشته نشان داد که بازار همچنان بیش از عوامل بنیادی، تحت تاثیر ریسکهای ژئوپلیتیک قرار دارد. هر بار که احتمال کاهش تنشها و پیشرفت مذاکرات افزایش یافت، قیمت نفت تحت فشار قرار گرفت و با افزایش احتمال بازگشت عرضه، بخشی از ریسک موجود در بازار تخلیه شد. در مقابل، هر نشانهای از تداوم اختلال در تنگه هرمز یا سایر مسیرهای انتقال نفت، بار دیگر نگرانی درباره کمبود عرضه را به بازار بازگرداند. به همین دلیل، تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده قیمت نفت در کوتاهمدت است. هرگونه توافق پایدار که به بازگشت جریان عادی نفتکشها منجر شود، میتواند فشار نزولی قابل توجهی بر قیمتها ایجاد کند. در مقابل، شکست مذاکرات یا تشدید دوباره درگیریها میتواند شوک تازهای به بازار وارد کند. در این میان، پایین بودن سطح ذخایر نفتی نیز ریسک بازار را افزایش داده است. اگرچه در شرایط عادی، رشد عرضه و سطح ذخایر میتواند بخشی از نگرانیهای بازار را تعدیل کند، اما در صورت وقوع یک اختلال ناگهانی، ذخایر پایین به معنای حاشیه امن کمتر برای بازار خواهد بود.
در مجموع، هفته گذشته بار دیگر نشان داد که بازار نفت در شرایطی قرار گرفته که مسیر قیمتها نه فقط با میزان تولید و تقاضا، بلکه با اخبار سیاسی و امنیتی تعیین میشود. تا زمانی که تکلیف تنگه هرمز و مسیرهای اصلی صادرات نفت روشن نشود، بازار همچنان مستعد نوسانهای شدید خواهد بود و هر خبر از مذاکرات یا تحولات امنیتی منطقه میتواند جهت حرکت قیمت نفت را تغییر دهد.
